Liberation Route Europe is de route die de geallieerden in 1944 en 1945 volgden tijdens de bevrijding van Europa. De Liberation Route laat zien wat de impact van oorlog is op burgers en militairen. Het vormt een schakel tussen de belangrijkste regio’s tijdens de opmars van de westelijke geallieerden vanaf Zuid-Engeland naar de stranden van Normandië, De Scheldedelta, de Belgische Ardennen, Brabant, Arnhem, Nijmegen, het Hürtgenwald en Berlijn. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd op het scharnierpunt van Brabant en Zeeland lang en stevig gevochten tijdens de Slag om de Schelde.

De Brabantse Wal en Slag om de Schelde
Op de Brabantse Wal concentreert de route zich op De Slag om de Schelde; één van de grootste operaties tijdens de Tweede Wereldoorlog. Canadese troepen en troepen onder Canadees bevel zoals Britten en Polen hebben de opdracht de Westerschelde, de toegangsweg naar Antwerpen, te veroveren op de Duitsers. De Antwerpse havens zijn voor de geallieerden van cruciaal belang voor de toevoer van troepen en materiaal. Dit leidt tot een ongekende strijd, waar ook een groot deel van Brabant bij betrokken is. Het traject dat de bevrijders in Brabant aflegden wordt in de provincie zichtbaar gemaakt door de Liberation Route Europe.

 

In Bergen op Zoom bevinden zich twee militaire erevelden die herinneren aan het oorlogsverleden.
British War Cemetery; het grootste gedeelte van de (overwegend Britse) gesneuvelden die hier begraven liggen, is luchtmachtpersoneel dat is omgekomen boven Nederland. De begraafplaats telt 1.284 graven. Op deze begraafplaats bevinden zich ook enkele graven van militairen die omkwamen tijdens de Eerste Wereldoorlog. 
Canadian War Cemetery; de meeste militairen die hier begraven liggen, zijn omgekomen tijdens de Slag om de Schelde (september- november 1944). Op deze begraafplaats vonden 1.119 soldaten hun laatste rustplaats. Het merendeel van de gesneuvelden zijn Canadezen, namelijk 969.
De militaire erevelden liggen aan de Ruytershoveweg in Bergen op Zoom.

Audiozuilen

Beluister levensechte hoorspelen met bevrijdingsverhalen die destijds ter plekke plaatsvonden. Bij iedere luisterplek staat een gebeurtenis uit 1944 centraal in een hoorspel. Dit verhaal wordt geactiveerd door aan het wiel op de betreffende zuil te draaien. Ook is het mogelijk het hoorspel te beluisteren via de ‘Liberation Route Europe’-app, of dit te downloaden via Liberation Route Europe
Op de volgende plaatsen op de Brabantse Wal staan de audiozuilen:

  • Langeweg - Woensdrecht
  • Raadhuisstraat - Hoogerheide  
  • Westerstraat - Huijbergen
  • Canadalaan - Bergen op Zoom
  • Burgemeester Stulemeijerlaan - Bergen op Zoom
  • Hoogstraat - Welberg
  • Corneliuskerk - Welberg
  • Zuideinde - Dinteloord

Bij de luisterplek aan de Langeweg in Woensdrecht hoor je het verhaal van “Black Friday”. Het is het verhaal van John Dubetz, soldaat van het Canadese regiment The Black Watch ( Royal Highlanders of Canada). In Huijbergen komt soldaat Wright aan het woord over de zware gevechten om het dorp. In Bergen op Zoom wordt het verhaal belicht door burgers die worden bevrijd en dat vreugde en verdriet kort bij elkaar liggen. In Steenbergen/Welberg ligt de nadruk op de laatste gevechtshandelingen van de Slag om de Schelde en de grote impact daarvan op de burgerbevolking. 

Infocentrum Natuurpoort De Volksabdij 

Het Infocentrum is een onbemande sfeervolle ruimte met fotomaterialen en foldermateriaal over de Tweede Wereldoorlog. Geluidsfragmenten, videobeelden en informatiepanelen laten je alles horen, zien en lezen over de Slag om de Schelde en de Brabantse Wal.
O.L.V. ter Duinenlaan 199, Ossendrecht


Oorlogsmuseum Ossendrecht
In het voormalige KMT-gebouw is de privéverzameling van Jan en Janneke de Jonge te zien. De collectie bestaat uit o.a. uniformen, voertuigen, wapens en medisch materiaal. Ook staat er een treinstel uit die tijd en is een compleet ingerichte bunker te bezichtigen.
Putseweg 60, Ossendrecht, 0164 674 534, Oorlogsmuseum Ossendrecht


Bevrijdingsmuseum Zeeland

Bevrijdingsmuseum Zeeland neemt ons mee terug naar een bijzonder stuk Zeeuwse historie. Het museum biedt een rondgang langs belangrijke gebeurtenissen in de tweede wereldoorlog. De Slag om de Schelde heeft in de expositie een prominente plaats.
Coudorp 41, Nieuwdorp, 0113 671 475, Bevrijdingsmuseum Zeeland

 

Routes

Bevrijdingsroute
Deze indrukwekkende fietsroute voert je langs oorlogs- en verzetsmonumenten waar vele herinneringen liggen. Aan de hand van het fietsknooppuntensysteem passeer je verschillende markante locaties in de gemeenten Bergen op Zoom, Steenbergen en Woensdrecht, die een belangrijke rol hebben gespeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog.  De route is verkrijgbaar bij VVV Brabantse Wal en de VVV-agentschappen.

De Slag om de Schelde

Met behulp van het huidige fietsknooppuntensysteem zijn door Liberation Route Europe fietsroutes in Brabant uitgezet die je langs de luisterplekken brengen van de Liberation Route Europe. In West-Brabant zijn 2 routes uitgestippeld; de Slag om de Schelde en de de 1e Poolse pantserdivisie. Download route


Route Slag om Woensdrecht
De Slag om Woensdrecht speelde een belangrijke rol in de bevrijding van Nederland. Woensdrecht en omgeving lagen op een strategische plek. Wie Woensdrecht in handen had, had ook de toegangsweg naar Zeeland en de Schelde in handen. Nu, 70 jaar na de oorlog, liggen veel van de verdedigingswerken uit de Tweede Wereldoorlog nog steeds in het landschap. Deze fietsroute van ongeveer 30 kilometer voert je langs de militaire (verdedigings)werken. Download route

Arrangementen

De Volksabdij in Ossendrecht en het pand van Horstink Wijnbeleving in Hoogerheide waren tijdens de Tweede Wereldoorlog bijzondere locaties. Zij bieden arrangementen aan in het kader van de Liberation Route. Meer informatie op Liberation Route arrangementen